İleri Seviye İçin (Kendini Geliştir) (5)

Bu yazımda ise kendi oyunlarınızı analiz etmenizin artıları ve ''nasıl analiz yapılmalı?'' sorusunun üzerinde durulmalı.

Analizi geçen iki yazımda detaylı olarak ele almıştım. Şimdi ise analiz etmenin faydalarını madde madde yazalım.

• Hatalarınızı görürsünüz. Bir daha aynı hatayı yapmamaya çalışırsınız.
• Kendi oyunlarınızı analiz etmezseniz,kendi bildiğiniz (size göre doğru olan hamleleri) hamleleri yapmaya devam edersiniz.
• Eksiklerinizi görürsünüz. Ve buna bağlı olarak eksik olan kısımlarınızı çalışarak telafi edebilirsiniz.
• Bu analiz bir anlamda ''Kendi kendinizin koçu olma'' kısmıdır. Bence analizin en güzel yanı ise burası.
• Kendi oyun stilinizi keşfetmeniz ve oynamanız açısından size büyük artı sağlar.

İleri seviye olduğunu düşünenler eğer imkanı varsa analizini ''Antrenör,kendisinden iyi bir oyuncu'' ile yapması oldukça faydalı olacaktır.

Peki analiz nasıl yapılmalı?

Öncelikle her hamlenin üzerinde durun.
Analizi yaparken,

-Rakip acaba bu hamleyi neden yaptı?

-Acaba bu durumda şu hamle nasıl olurdu?

gibi sorular sorarak analizi yapmaya çalışın. Dediğim gibi kendi kendinizin koçu olun.

Her hamleyi detaylıca inceleyin.
Eksiklerinizi bir kağıda not alın.

(Örnek: Savunmam çok zayıf ve karşı tarafa yetersiz güç ile saldırıyorum.)

Demek ki ''Taktik & Stratejik'' ve ''Pozisyonel/Konumsal Oyun'' da eksikleriniz var.
(Tabi açılış bilginizin eksik olmasından da kaynaklanabilir savunmanın zayıf olması.)

Bence kendini en iyi geliştirme yöntemlerinden biri budur. Özellikle ''Orta Seviye Oyuncular'' için oldukça önemli.

İleri Seviye oyuncular ise özel bir antrenör,oyuncu.... gibi biriyle değerlendirmesi çok iyi olacaktır.

Devamını Oku

İleri Seviye İçin (Taktik & Strateji) (4)

Önceki yazımda analiz nedir?,planlama nedir?,taktik nedir?,strateji nedir? gibi soruları cevaplamıştık. Hepsinin birbirinden farklı olduğunu ancak aralarında kuvvetli bir bağ olduğu üzerinde durmuştuk.

Ancak geçen yazımda planlama ve analiz üzerinde durmuştuk. Şimdi ise detaylı olarak taktik ve strateji kavramlarını inceleyeceğiz.

Strateji kazancın,üstün olmanın öncesinde hazırlanan bir süreçtir. Buna bağlı olarak ise taktiğin geliştirildiğinden bahsetmiştik.

Başka bir deyişle, her hamlemizin bir amacı olmalı.

Önce analiz yapıyoruz. (Durum değerlendirmesi.)

Ardından planlama yapıyoruz. (İşte tam burada iki kısıma ayrılıyor. Taktik ve Strateji)

Rakibin zayıf noktasını analiz kısmında tespit ettikten sonra ona göre bir strateji geliştiriyoruz.

Stratejiden sonra ise hamleleri (notasyon gibi) ifade etme kısmına ise taktik diyoruz.

Örnek: Rakip erken rok atmıştır ve buna bağlı olarak taşlarını tam geliştirememiştir. Bende uzun tarafa rok atıp, rakibin rok attığı tarafdaki piyonlarımı rakibin rok tarafına sürersem ve merkezi kontrol altına alırsam rakibi mat ederim.

Bu örnekte,

Rakibin erken rok atması ve taşlarını geliştirememesi ''ANALİZ.''

Uzun tarafa rok atma,rakibin rok attığı taraftaki piyonları sürmek,merkezi kontrol altına alma ''STRATEJİ.''

Bunları hamleler halinde (notasyon gibi) göstermek ise ''TAKTİK.''

Kısaca düşünme stilimiz genellikle,

Analiz -> Planlama -> Strateji -> Taktik

şeklinde olmalıdır.

Tabi bu dengeyi etkileyen birçok unsur var. Öğrencilerimde de fark ettiğim gibi en çok sıkıntı yaşanan kısım işin ''ZAMANLAMA'' kısmı.

Taşları geliştirmeden,savunması oturmayan,yetersiz güç ile saldıran her planlama bir zamanlama hatasıdır.

Bu sorunu ortadan kaldırmak için ise,

En önemli çözüm,

''Çok satranç oynamak.''

Ancak satranç oynarken hamleleri gelişi güzel yerine yukarıdaki gibi sistemli bir şekilde yaparsak bu sorununda üstesinden gelebiliriz.

Devamını Oku

İleri Seviye İçin (Analiz & Plan) (3)

Satranç analiz sanatıdır.

Yukarıda da yazdığım gibi öncelikli olarak ''Analiz nedir? Bize oyun sırasında ne katar? bu soruları kısaca cevaplayalım.

Analiz Nedir?

Analiz: Bir konumu,bir durumu incelemek. O an bir durum değerlendirmesi yapmaktır.

Analiz bize oyun sırasında ne katar?

Tabi ben bu sorunun üzerine sayfalarca burada yazı yazabilirim. Ancak kısaca özetleyeyim.

Analizin bir durum değerlendirmesi olduğunu söylemiştik.

Yapılan bu durum değerlendirmesi anında rakibin artıları yada eksileri,senin tahtadaki taşlarının durumu,rakibin yapacağı olası hamleler,karşı tarafın zayıflığını tespit etme gibi etmenler analizin alanına girmektedir.

DİKKAT !!

Tabi analiz herşey demek değildir. Burada karıştırılan bir bölüm var. Birçok oyuncu bu bölümü karıştırdığı için tam olarak analiz yapamıyor.

Analizin tam yapılamaması demek ; olası bir hamleyi kaçırmak yada rakibin olası bir eksiğini görememek o an sizin kaybetmenize sebep olabilir.

''Analiz'' ile ''Plan'' farklı şeylerdir.

Plan: Sizin rakibe karşı uygulayacağınız hamle veya hamleler dizisidir. Tabi bu tanım oldukça kaba oldu. Bu plan bir savunma hamlesi de olabilir. Merkeze dair bir hamlede olabilir. Saldırı hamleside olabilir.

Planlamayı anlatırken yazacağım 2 terimi çok iyi bilmeliyiz.

Taktik & Strateji.

Şimdi kabaca bu iki terimi açıklayalım.

Taktik: Bir planın içerisindeki oyunun kaderini önemli bir şekilde etkileyecek hamlelerdir.

Strateji: Kazanmak için yapılan tüm hazırlıklardır.

Başka bir deyişle strateji büyük bir plan ve taktik ise bu planın içerisinde yer alan önemli hamlelerdir.

Şimdi ise bana sorabilirler.

Bunları zaten ben az-çok biliyorum. Neden yazıyorsunuz diyebilirler?

Dediğim gibi asıl mesele iyi bir hamle yapmak değil. Bu tanımları tam olarak çözebilen ve tanımlardan yola çıkarak doğru analizi,planlamayı (taktik ve stratejiyi doğru uygulayan) doğru yapan biri kazanma şansını maksimuma çıkartır.

Asıl mesele işin mantığını çözmek. Bu terimleri birçok kişi bildiğini söylüyor. Ancak oyunlarını analiz ettiğimizde ne kadar bilgisiz olduğu bariz ortada.

Rica ediyorum bu tanımları defalarca okuyun. Ustaların oyunlarını ''Bu tanımlarla'' birlikte incelemeye çalışın.

Faydasını zaman içerisinde göreceksiniz.

Tabi bu yazının devamı olacak. Analiz & Plan bu yazımda oldukça sınırlı kaldı. Bir daha ki yazımda yeni kavramlar ve ustaların konumlarından örneklerle devam edeceğim.

Saygılarımla,

Devamını Oku

İleri Seviye İçin (Önce Satrancı Tanımlamak) (2)

Dün internet üzerinden yayınladığım yazı oldukça okunmuş. Tabi bizim için bir günde 325 kişinin okuması oldukça büyük rakam. Hele ki internet üzerindeki yerli satranç camiasına kıyasla böyle bir rakam bizim için oldukça değerli.

Yazılarımızı yazarken oldukça kısa tutmaya çalışıyoruz. Çünkü uzun yazılar okuyucuyu sıkabiliyor. Ayrıca okuyucuyu sıkması bir yana bizler içinde oldukça zor oluyor. Çünkü yazılarımızın içeriği oldukça sıkışıyor.

Şimdi ise geçen yazımda yazdıklarımın bir kısmını açıklayacağım.

Öncelikle

Türkçe'yi ifade ederken nasıl harfleri kullanırsak,

Matematiği ifade ederken nasıl sayıları kullanırsak,

Satrancı da ifade etmek için notasyonun yanı sıra satranç tahtası ve taşlara ihtiyaç duyarız.

Önceki yazımda da belirttiğim gibi ''Asla satranç tahtası olmadan,kitaptan okumayarak çalışmayın ! ''

Öncelikle iyi bir satranç oyuncusu tahtaya ve taşlara alışmalı.

Pratik sağlamalıdır.

Simultane,körleme,yıldırım satrancı,giotin gibi satranç oyunları oynanmamalıdır.

(Bunu da belirtmiştim.)

Satranç çalışmaktan öte öncelikle satrancın ne olduğunu bilmeliyiz. Tanımını yapamadığımız bir oyunda asla başarılı olamazsınız !

Bu sadece satranç için geçerli değildir. Hayatımızın önemli süreçlerinde geçerliliğini korumaktadır.

Neden satranç oynarız?

Neden satrançta iyi olmak istiyorsunuz?

Gerçekten iyi olmak için sonuna kadar mücadele edip,bu sabrı gösterebilir miyim?

Bu gibi sorulara önce cevap vermelisiniz.

Çünkü bir işe girerseniz yarıda bırakmayın.

Hem zamanınıza,hem emeğinize hemde olur da sizi çalıştıranlara yazık olur.

Ben bakış açısı olarak sizin aklınızdakileri şekillendirecek yada yol gösterecek bir yere değinmek istiyorum. Her insan doğduktan ve aklını kullanmaya başladıktan sonra (ergenlikten sonra) bir takım şeylere tutunmaya ihtiyaç duyar.

Bu müzik olabilir. Resim olabilir. Yada spor ile ilgili bir dal olabilir. Satranç ta bunun gibidir.

Neden bu yazıyı yazıyorum?

Çünkü öncelikle bazı şeyleri ''Kafada bitirmek'' gerek.

Demek istediğim iyi bir satranççı olmak için gerçekten zorlu bir yoldan geçiyor.

Ancak gönülden inandığın ve emek harcadığınız zaman ''yeteneğiniz olmasa bile'' iyi bir yere gelebilirsiniz.

İleride blogumuzda ileri seviye dersleri göstereceğiz.

Umarım faydası dokunur.

Bir sonraki yazımda ''Nasıl analiz yapılmalı?'' sorusu üzerinde duracağım.

Saygılarımla,

Devamını Oku

İleri Seviye İçin (Nasıl Çalışılmalı?) (1)

Öncelikle,

Ben bu yazıyı yazarken sizlere Ukd yada Elo sahibi biri olarak yazmıyorum.

Zamanında gerçekten iyiydim. En azından iyi olduğumu söylüyorlardı. İçimdeki cevheri satranç ile keşfetmiştim.

Bu yazıyı yazarken tamamen tecrübelerime , gerçekten takip ettiğim satranç oyuncularının sözlerinden ve iyi olarak nitelendirebileceğim arkadaşlarımdan aldığım bilgilerle yazacağım.

Öncelikle iyi bir satranççı olmak için,

a) Sezgilerin kuvvetli olması

b) Mantık,yorum ve analiz yeteneğinin oldukça gelişmiş olması gerekir.

Biraz geçmişi kurcaladım bu yazıyı yazmak için. ''Usta'' olarak nitelendirdiğimiz iyi satranç oyuncularının hepsi özellikle ''Derbi'' oyunlarında ezberin bir yere kadar oyunu götürdüğünü söylemişlerdir.

Bir süre sonra (özellikle oyun sonunda) ezberin bittiği ve artık ani kararlarla sezgilerine güvenerek her hamlenin yapıldığını söylemişlerdir.

Tamamen sezgi işidir bu. Çünkü bir satranç oyuncusunun oyunun sonuna kadar düşünmesi,konstrasini her zaman en üst düzeyde tutması,her hamleyi dakikası dakikasına hesaplaması mümkün değil.

Tabi ki iyi bir sezginin yanında iyi bir yorum yeteneği gerekiyor. Sezgi eğer bir ağaçsa o ağacı biraz yontmak gerekiyor. İşin bu kısmında ise artık hamleleri analiz etme,rakibin olası hamlelerini hesaplama ve buna bağlı olarak oynamak gerekiyor.
(İşin mantık,yorumlama,analiz kısmı.)

Tabi bu yazdıklarım aslında işin biraz hikaye kısmı. Gelelim çalışma kısmına.

Satranç,

Test çözer yada kitap okunurmuş gibi elde kitap okunarak çalışılmaz.
(Hele ki ileri düzey yada ileri düzey adayıysanız.)

Mutlaka çalışırken satranç tahtası olmalı.

-Devamlı olarak kombinezon çözün. (Tabi kombinezon çözmek dikkat işidir. Bazen oldukça dikkatiniz dağınık olabilir. O zamanlarda 1,2,3 hamlede matlar yada onlara da kendinizi veremiyorsanız çalışmayın!!)

- Dikkatinizi toplayamıyorsanız yada oyunlara kendinizi veremiyorsanız sakın çalışmayın !! (Moraliniz bozulur,kısa süreli bir soğuma dahi yaşanabilir.)

-Daha çok ustaların maçlarını analiz edin. Satranç kitaplarından faydalanabilirsiniz. Mutlaka satranç tahtası olsun. Her hamlenin üzerinde durun. Her hamleyi yorumlayın. Her hamleyi gösterirken acaba şu hamle nasıl olurdu? deyip o hamleyi artıları ve eksileri ile yorumlayın.

-Eğer İngilizce varsa inanın 1 adım öndesiniz demektir. Youtube üzerinden satranç ile ilgili videoları mutlaka izleyin. (Çok çabuk gelişim sağlarsınız.)

-Hep aynı şeyleri çalışmayın. Ancak oyun sonunun üzerine çok düşün. İşin püf noktası. Oyun sonıuyla ilgili öncelikli olarak kuralları bilmek gerekiyor. Kurallardan sonra bol bol kombinezon çözün,analiz edin.

-Bol bol satranç oynayın. Kendinizden çok yukarıda yada aşağıda olanlarla oynamayın. Ancak sizden biraz daha iyi olanlarla oynamaya çalışın.

-Bunun yanı sıra beslenme ve sağlığı atlamamak gerek. Her işin başıdır çünkü. Biraz sosyalleşmekte şart. Ufak aralarda vermeye çalışın. (İnanın ufak aralar sayesinde satranç bilginiz ve oyun tarzınız oturuyor.)

-Sakın kısa oyunlar yapmayın !! Kısa oyunlar sizin düşünmenizi ve analiz yapmanızı engeller. Mümkün olduğunca en az 15 dakikalık maçlar yapmaya çalışın.

-Son olarak önerebileceğiniz oyuncu var mı? diye soracak olursanız. ''Capablanca'' yı yalayıp yutmalısınız. Oyun sonu müthiştir. Oldukça eğiticidir.

2. Yazımda daha detaylı ele alacağım.

Saygılarımla.

Devamını Oku